Livermore’s Experience – Phần III: Theo chân những kẻ dẫn đầu

III. Follow The Leaders. Theo chân những kẻ dẫn đầu.

         Sau một khoảng thời gian thành công trên thị trường, con người luôn dễ bị cuốn hút vào những thứ mơ mộng, trở nên hiếu thắng, mất cảnh giác và chủ quan. Cần phải có sự minh mẫn về suy nghĩ và rõ ràng về suy luận để có thể giữ được những gì mà bạn đã có. Bạn sẽ không phải mất những khoản tiền bạn vừa kiếm được nếu như bạn giữ chắc chắn những quy tắc trí tuệ của riêng bạn, cái mà được tạo ra bởi chính kinh nghiệm và sự học hỏi của mình.

Giá biến động lên hoặc xuống, và luôn biến động không ngừng. Thầy chỉ ra rằng trong những biến động lớn đó có một nguồn lực không thể đo được thúc đẩy thị trường. Đó là tất cả những gì cần biết. Không cần thiết phải quá tò mò để tìm hiểu nguyên nhân nào, nguồn lực nào đứng sau biến động giá. Và làm vẩn đục trí não  của mình vào trong những bản chất thứ yếu đó. Bởi vì có cố gắng tìm kiếm lời giải thích cho hành động hiện tại đến đâu thì bạn cũng sẽ không thể tìm thấy điều đó. Chỉ đơn giản là nhận ra biến động và sử dụng nó trong những suy luận của mình, giúp bạn thực hiện đầu cơ trong dòng chủ yếu của thị trường, có thể sẽ hữu ích nếu như bạn thấy biến động này giống một biến động nào đó trong quá khứ. Khi đó việc nghiên cứu những biến động tương tự trong quá khứ trở lên vô cùng hữu ích.

Đừng bao giờ tranh cãi với những điều kiện vĩ mô hay những thứ rõ ràng như một chính sách mới, và lại càng không nên cố gắng làm thay đổi nó. Điều duy nhất bạn có thể làm và nên làm là chấp nhận nó và hành động nhanh dựa theo những biến động đó.

Hãy nhớ rằng sự nguy hiểm sẽ nhanh chóng lan truyền ra khắp thị trường, kể cả nguyên nhân đó có nghiêm trọng hay không thì có cũng sẽ gây ra một hiệu ứng nào đó theo hướng biến động. Ví dụ một biến động của thị trường đang tăng thì một nguyên nhân tích cực nhỏ sẽ được thổi phồng, còn một nguyên nhân xấu khi đó sẽ chẳng có mấy tác dụng và ngược lại. Ở đây thầy muốn nói không nên cùng một lúc có quá nhiều giao dịch với nhiều cổ phiếu khác nhau. Sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều nếu theo dõi một vài cổ phiếu hơn là một lúc theo dõi cả một lượng lớn những cổ phiếu. Thầy đã phạm phải sai lầm này trong vài năm trước  và thầy phải trả giá cho sai lầm đó. Khi đó thầy cố gắng đầu cơ trên càng nhiều cổ phiếu của càng nhiều công ty một lúc càng tốt, bởi lúc đó thứ nhất thị trường không lớn, thứ hai thầy tin rằng như thế có thể kiểm soát được thị trường. Nhưng thầy đã sai lầm, bởi chẳng ai và chẳng thế lực nào đơn lẻ có thể điều khiển bất cứ thị trường nào lâu dài.

Một sai lầm khác thầy đã phạm phải, đó chính là cho phép mình trở thành kẻ đầu cơ theo một hướng, tức là chỉ  hoàn toàn đầu tư theo thị trường giảm hoặc chỉ theo thị trường tăng, chỉ bởi vì một cổ phiếu riêng biệt đặc trưng của một nhóm đi ngược lại với xu hướng chung của thị trường. Chính sự thiếu kiên nhẫn đã làm cho thầy phạm phải sai lầm đó. Thầy đã có một bài học và thầy rút ra một quy tắc rằng, khi một cổ phiếu dẫn đầu trong nhóm này đi xuống thì chưa chắc cả thị trường đã đi xuống hoặc đi lên. Để đánh giá một cách chung nhất, thầy đã theo dõi những cổ phiếu dẫn đầu trong các ngành dẫn đầu. Chỉ khi nào đa số trong số chúng thay đổi xu hướng thì lúc đó khả năng thay đổi xu hướng chung mới có thể rõ ràng hơn. => nghiên cứu đồ thị của các mã BCs để đưa ra nhận định sắp tới Vn – index đã hay sắp thay đổi xu hướng hay chưa.

Nhưng sai lầm của thầy chính là thay vì đợi hội đủ những điều kiện đó thì thầy lại cảm thấy một biến động mạnh đã bắt đầu trên thị trường chung. Thầy cho phép những mong muốn mạnh mẽ của mình thay thế sự sáng suốt trong lập luận và suy nghĩ. Và tất nhiên thầy đặt tiền giao dịch vào các cổ phiếu nhóm 1 và nhóm 2. Nhưng rồi kết quả là làm cho lợi nhuận thu được trước đó của thầy cứ giảm đi một cách đáng kể thậm trí mất hết.

Quay ngược lại thời gian, thầy nhớ lại đợt tăng giá mạnh của thị trường vào cuối những năm 1920, thầy thấy rất rõ rằng sự tăng giá các cổ phiếu đồng đã kết thúc. Sau đó tới lượt cổ phiếu các hãng ô tô cũng hết đà tăng. Bởi xu hướng tăng ở trong 2 nhóm cổ phiếu này đã chấm dứt, cho nên nó đã dẫn thầy tới một kết luận sai lầm rằng thầy có thể thành công khi bán khống trên toàn thị trường. Rồi thì điều gì xẩy ra chắc bạn cũng đoán được, lợi nhuận thu được từ sự tăng giá trước đó đã hoàn toàn biến mất cộng với một khoản lỗ từ nguồn vốn ban đầu. Sai lầm ở đây chính là cố đi tìm đỉnh của thị trường, nhất là lại chỉ dựa vào 2 nhóm ngành để đưa ra kết luận cho toàn thị trường, đó là một sai lầm của 90% những nhà đầu tư trên thị trường. Chẳng ai biết được và cũng chẳng nên đoán đỉnh và đáy làm gì. Một việc nên làm là khi thị trường cho một tín hiệu giảm nguy hiểm, bạn nhớ là tín hiệu đủ nguy hiểm nhé, và khi thị trường cho một nguyên nhân đủ mạnh để đi lên là ngay lập tức hành động theo nó. Đỉnh hay đáy không quan trọng bằng việc bạn có thu được lợi nhuận hay không? Bạn sẽ sai và chắc chắn sai khi bạn bị thua lỗ.

Tới cuối cùng các cổ phiếu của các nhóm ngành khác cũng đạt tới đỉnh của mình. Và khi thị trường chung tới đỉnh của mình thì khi đó giá cổ phiếu đồng và ô tô đã bán rẻ hơn so với đỉnh của chính mình khoảng 50 điểm. Vậy bạn đã thấy sai lầm nếu dựa vào 2 nhóm cổ phiếu này để đoán rằng thị trường đã đến đỉnh rồi chứ?

Ở đây thầy muốn khẳng định một điều – yếu tố, khi bạn thấy rõ sự biến động xẩy ra trong một nhóm cổ phiếu xác định nào đó hãy hành động trên nền tảng của biến động trong nhóm đó. Nhưng đừng cho phép bản thân hành động như vậy vào những nhóm ngành khác, khi mà bạn chưa nhìn thấy dấu hiệu rõ ràng rằng nhóm này cũng sẽ theo nhóm trước đó. Phải biết kiên nhẫn và chờ đợi. Giả sử bạn theo dõi thấy ở nhóm thứ 2 này cũng biến động tương tự như nhóm 1 kia, khi đó bạn có thể hành động trên hai nhóm đó. Nhưng tuyệt đối không lan rộng ra cả thị trường. Bạn phải biết mỗi nhóm ngành có một đặc điểm riêng.

Từ giới hạn trong những nghiên cứu của mình tới những cổ phiếu năng động dẫn dắt thị trường. Sẽ làm cho bạn không thể kiếm được tiền trên thị trường CK. Bởi nếu như bạn không kiếm được tiền từ những cổ phiếu dẫn đầu thì thừ hỏi bạn sẽ kiếm được tiền ở đâu? ở những cổ phiếu theo sau sao?

Cũng cần nhớ thêm, cổ phiếu của một công ty giống như một mốt thời trang, một kiểu khăn, kiểu đồ trang sức nó luôn thay đổi giá trị theo thời gian. Những cổ phiếu dẫn dắt thị trường ngày hôm qua chưa chắc là cổ phiếu dẫn dắt ngày hôm nay và những cổ phiếu năng động mạnh ngày hôm nay chưa chắc đã có ai muốn mua nó sau này. Vài năm trước những năm 1940, những cổ phiếu dẫn dắt thị trường Mỹ như cổ phiếu đường sắt, đường, thuốc lá. Sau này xuất hiện cổ phiếu ngành thép, cổ phiếu đường đẩy cổ phiếu thuốc lá lùi lại phía sau. Nhưng hiện nay thì chỉ có 4 nhóm cổ phiếu dẫn đầu là : Thép, động cơ, hàng không và chuyển phát bưu điện. Những biến động của 4 nhóm cổ phiếu này dẫn đến biến động của cả thị trường.

Thật không an toàn nếu bạn cố gắng giữ trong tài khoản của mình quá nhiều cổ phiếu một lúc. Bạn sẽ dễ bị mất phương hướng và phân tán. Cố gắng phân tích và so sách một vài nhóm cổ phiếu. Bạn sẽ thấy rằng bằng phương pháp này bạn sẽ tìm được con đường nhẹ nhàng hơn rất nhiều để có được một bức tranh chi tiết về thị trường hơn là nếu bạn cố gắng phân tích cả thị trường. Nếu như bạn phân tích được đúng giá của 2 loại cổ phiếu trong 4 nhóm ngành thì bạn không cần lo lắng những cổ phiếu còn lại sẽ thể hiện ra sao. Điều đó cũng đồng nghĩa với câu nói từ trước “ theo chân kẻ dẫn đầu”. Hãy cho tâm trí được nghỉ ngơi, hãy nhớ rằng những cổ phiếu dẫn đầu hôm nay sau một vài năm người ta có thể quên chúng ngay.

Hôm nay thầy đang giữ trong tính toán của mình 4 nhóm ngành cơ bản. Điều đó không có nghĩa là thầy cùng một lúc giao dịch trên cả 4 nhóm ngành đó. Nhưng thầy giữ nó trong trí nhớ vì mục đích lâu dài, đó chính là có một cái nhìn tổng quan về thị trường.

Khi mà rất lâu rồi thầy lần đầu tiên thấy hứng thú với những biến động của giá, thầy đã quyết định kiểm tra khả năng của mình về việc dự đoán trước chuyển động của giá. Thầy ghi lại những giao dịch ảo của mình trong một cuốn sách và luôn mang theo người. Cùng với thời gian, thầy bắt đầu thực hiện giao dịch đầu tiên của mình. Thầy không bao giờ quên được giao dịch đó. Lúc đó thầy muốn mua 5 cổ phiếu của công ty Chicago, Burlington & Quincy Railway stock, mua góp vốn với một người bạn, lợi nhuận của thầy lúc đó là 3.12$. và sau ngày hôm đó thầy luôn tự mình đầu cơ trên số vốn ít ỏi của mình. Thói quen này đi cùng thầy theo suốt quãng đường đầu tư trên thị trường.

Trong điều hiện đại, thầy cho rằng những nhà đầu cơ cổ điển, những người mà giao dịch với khối lượng giao dịch lớn, sẽ ít cơ hội thành công hơn. Khi thầy nói “ Đầu cơ dạng cổ điển”, thầy đang nghĩ tới những ngày, khi mà thị trường rất phổ biến và có tính thanh khoản cao, khi đó nhà đầu cơ có thể mở một giao dịch khoảng 5.000 tới 10.000 cổ phiếu dễ dàng vào và thoát ra khỏi thị trường mà không làm ảnh hưởng nhiều tới giá. Còn trong thị trường thời đổi mới, khối lượng giao dịch cũng như thanh khoản bị hạn chế bởi những luật lệ mới.

Sau khi mở giao dịch đầu tiên, nếu như cổ phiếu thực sự chuyển động đúng hướng, nhà đầu cơ có thể tiếp tục thực hiện bước 2. Ngược lại nếu như bước 1 của anh ta bị thua lỗ, tức là lập luận của anh ta có chỗ nào đó chưa đúng thì việc anh ta nên làm là nhanh chóng kết thúc giao dịch và chờ thời cơ thích hợp hơn.

Nhưng mặt khác, như thầy đã khẳng định ở trên, những nhà đầu cơ thời nay, người mà có tính kiên nhẫn và lập luận để đợi thời điểm thích hợp cho hành động, thì cuối cùng, anh ta sẽ có cơ hội tạo được một lợi nhuận tốt nhất, bởi vì thị trường ngày nay có những quy định, luật mới, không có quá nhiều những biến động do bàn tay cố ý nào đó làm thay đổi thị trường, nhưng trước đây thì những biến động như vậy xẩy ra quá nhiều tới mức làm rối loạn cả những tính toán khoa học nhất.

Cho nên rất dễ nhìn thấy, trong thời đại mới hiện nay, chẳng có một nhà đầu cơ đủ thông minh nào có thể cho phép bản thân làm những việc mà trước đây họ có thể làm. Anh ta chỉ có thể và cũng chỉ nên nghiên cứu một giới hạn các nhóm ngành và những cổ phiếu dẫn dắt ngành đó. Anh ta sẽ học cách quan sát trước khi chơi. Thị trường mới được cho rằng sẽ an toàn hơn cho những nhà đầu cơ trí tuệ, chăm chỉ và hiểu biết.